Mensenhandel

Mensenhandel kan omschreven worden als het werven, vervoeren of verhandelen van mensen tegen hun wil met als doel seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting of een andere vorm van uitbuiting. 

Aanpak mensenhandel

Gemeenten hebben een regierol bij de aanpak van mensenhandel. Ze hebben een verantwoordelijkheid op het gebied van preventie, signalering, handhaving en hulpverlening. Daarnaast zijn gemeenten ook verantwoordelijk voor het opwerpen van barrières om te voorkomen dat criminele organisaties of personen misbruik maken van legale structuren. Gemeenten hebben bestuursrechtelijke instrumenten ter beschikking zoals: de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), bestemmingsplannen en de Wet Bibob. Op het gebied van prostitutie is het opstellen en effectief uitvoeren van beleid een belangrijk instrument. Samen met de politie en het OM worden in de driehoek afspraken gemaakt over de aanpak van mensenhandel, zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk. De politie-eenheden hebben voor de opsporing van mensenhandel een gespecialiseerd team. In elke eenheid is een expert mensenhandel benoemd. Door hun betrokkenheid bij controles in bijvoorbeeld de horeca en de tuinbouw is het vaak de Vreemdelingenpolitie die arbeidsuitbuiting in andere sectoren dan prostitutie signaleert. De politie neemt ook deel aan proeftuinen rondom de aanpak van mensenhandel zoals in Alkmaar. Het OM zorgt ervoor dat strafbare feiten worden opgespoord en vervolgd.

Taskforce Aanpak Mensenhandel

De Taskforce Aanpak Mensenhandel is in 2008 ingesteld door de minister van Justitie. De Taskforce staat onder voorzitterschap van het OM en bestaat verder uit vertegenwoordigers van diverse ministeries, politie, gemeenten en de Nationaal rapporteur Mensenhandel. De brede samenstelling maakt een integrale benadering mogelijk. De hoofdtaak van de Taskforce is het signaleren van knelpunten bij de aanpak van mensenhandel en het aandragen van oplossingen. De Taskforce volgt voorbeeldzaken (proeftuinen), ondersteunt de zogenaamde programmatische aanpak en draagt bij aan het verspreiden van praktijkvoorbeelden en expertise. Een voorbeeld hiervan is de Handreiking ketenregie en bestuurlijk toezicht in de vergunde prostitutiesector en de Toolkit mensenhandel

Nationaal rapporteur Mensenhandel

Sinds 2000 heeft Nederland een Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM). De rapporteur doet verslag aan de regering over de aard en omvang van mensenhandel in Nederland en over de effecten van het beleid. De NRM is onafhankelijk. De rapportages bevatten informatie over relevante wet- en regelgeving, preventie, opsporing, vervolging en berechting van mensenhandelaren en bescherming van slachtoffers. Ook worden aanbevelingen gedaan ter verbetering van de aanpak. Verbeterpunten voor effectieve aanpak zijn volgens de NRM onder meer: de kennis over het verschijnsel mensenhandel vergroten, het herkennen van signalen, het erkennen van de problematiek en het delen van informatie. Ook is goede opvang en bescherming van slachtoffers cruciaal.

Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel (EMM)

Het Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel (EMM) verzamelt informatie en kennis op het gebied van mensenhandel en mensensmokkel. Het expertisecentrum stelt deze informatie en kennis ter beschikking aan opsporingsdiensten en ketenpartners. Het centrum is een samenwerkingsverband tussen de Dienst Nationale Recherche (Landelijke Eenheid), Dienst Nationale Recherche Informatie (Landelijke Eenheid), Koninklijke Marechaussee, de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst en de Taakorganisatie Vreemdelingen.

Op grond van de Aanwijzing Mensenhandel moeten de politiekorpsen signalen van mensenhandel aan het EMM melden. Het EMM ontvangt ook (internationale) signalen uit diverse andere kanalen. Jaarlijks verzamelt het EMM ongeveer 5.000 signalen van mensenhandel. Een aantal van deze signalen wordt na analyse en aanvulling met de nodige informatie besproken in een maandelijks overleg met aangesloten partners onder voorzitterschap van de landelijk officier mensenhandel. In dit overleg worden ook de trends op het gebied van mensenhandel besproken. Indien nodig worden meldingen daarna doorgespeeld voor nader (opsporings)onderzoek.

Coördinatiecentrum Mensenhandel

Het Coördinatiecentrum Mensenhandel (CoMensha) is het landelijk meldpunt voor de aanmelding, plaatsing en registratie van volwassen slachtoffers van mensenhandel. Het centrum organiseert en coördineert de eerste opvang van (vermoedelijke) slachtoffers en zet de hulpverlening in gang. Ook initieert en coördineert CoMensha verschillende lokale netwerken mensenhandel. Daarin werken alle organisaties samen die een rol spelen in de begeleiding van de slachtoffers, zoals de opvang, de politie, slachtofferhulp en de advocatuur.

Meer informatie

Links